header ZZ

header ZZ mobiel

woensdag, 13 december 2017 08:16

Waarschuwing na fors herstel inkomens in melkveehouderij


Nieuwe cijfers van het CBS laten zien dat de melkveehouders een goed jaar achter de rug hebben. Dankzij het herstel van de melkprijs stegen de inkomsten, rapporteerde het CBS tijdens het Nationaal Economisch Landbouw Congres. Toch klonken er ook waarschuwende woorden tijdens het debat, onder anderen van NZO-directeur Oscar Meuffels.

Tekst: René van Buitenen - Foto: Norbert Waalboer

Na vele jaren van groei stagneert de schaalvergroting in de melkveehouderij. Die opvallende trendbreuk meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek vorige maand tijdens het Nationaal Economisch Landbouw Congres, dat het agrarisch mediabedrijf Boerenbusiness 30 november in Bunnik hield. Daar presenteerde landbouweconoom Cor Pierik namens het CBS de resultaten van de landbouwtelling 2017.
Het gemiddeld aantal melkkoeien per melkveebedrijf was de afgelopen jaren van 56 in 2000 gegroeid naar 101 stuks vorig jaar. Inmiddels is de melkveestapel op een gemiddeld bedrijf weer onder de honderd beland: 99 koeien staan er op een doorsnee melkveebedrijf.
De afname komt door het fosfaatreductieplan dat het ministerie dit jaar in werking heeft laten treden voor de Nederlandse melkveehouderij. Volgens het CBS heeft dat geleid tot ruim 50.000 minder melkkoeien en circa 120.000 stuks vrouwelijk jongvee.

Omzet gaat crescendo
Dankzij de gestegen melkprijzen gaat het crescendo met de omzet op melkveebedrijven. Op basis van een nieuwe onderzoeksmethode is het CBS in staat om de actuele omzetontwikkeling in verschillende landbouwsectoren in kaart te brengen. Tijdens het congres liet Pierik zien dat de omzet van de melkveehouderij in de afgelopen drie kwartalen gemiddeld met 30 procent steeg vergeleken met dezelfde kwartalen in het jaar daarvoor. Alleen al in het derde kwartaal van 2017 was de totale omzet van de melkveehouderij ruim
40 procent hoger in ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De omzet kwam in het afgelopen kwartaal uit op in totaal € 1,6 miljard, waarvan € 1,36 miljard uit melkopbrengsten. In het derde kwartaal van 2016 was de totale omzet niet meer dan € 1,15 miljard, waarvan € 0,9 miljard aan melk te relateren was.
Tijdens het debat, dat geleid werd door Jort Kelder, ging het vooral over de inkomensontwikkeling van boeren en hun ambities om de bedrijfstak te verduurzamen.
Naar aanleiding van de gepresenteerde omzetontwikkeling in de melkveehouderij was het de vraag of de melkprijzen structureel op een hoog niveau zullen blijven. Daar was directeur Oscar Meuffels van de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) duidelijk over: nee. De prijzen zullen enorm blijven fluctueren, is zijn mening. Hij wees op het verloop van de melkprijzen in de afgelopen tien jaar. Sinds 2007 schommelen de melkprijzen hevig. Na de dalingen van 2015 en 2016 vertoont de melkprijs dit jaar weer een piek. Gegeven de volatiliteit van de markt zal de melkprijs ook weer gaan dalen, voorziet Meuffels. Dat betekent volgens hem dat melkveehouders buffers moeten opbouwen om de fluctuaties te kunnen op vangen.

Helpende hand
De schommelende inkomensontwikkeling maakt het voor agrarisch ondernemers lastig om te investeren in verduurzaming, meent LTO-bestuurder Trienke Elshof. De Friese melkveehouder vindt daarom dat de overheid de helpende hand moet toesteken, bijvoorbeeld door fiscaalvriendelijke maatregelen te nemen. Ook andere panelleden vinden dat de overheid boeren beter in staat moet stellen om op duurzamere wijze voedsel te kunnen produceren.

Weidegang
Meuffels meent dat de sector niet zozeer naar de overheid moet kijken. “Laten we eerst naar ons zelf kijken. Voor een aantal voorwaarden heb je de overheid nodig, maar lang niet altijd. Soms moet de overheid een pas op de plaats maken.”
Meuffels wijst op het regeerakkoord waarin de zuivelketen de ruimte wordt gegeven om haar eigen doelstelling met betrekking tot de weidegang te realiseren. De zuivelindustrie heeft een weidegangconcept in de markt gezet. Overheidsingrijpen bijvoorbeeld via een wettelijke verplichting tot weidegang zou het einde van dat concept betekenen. “Dan vervalt de weidepremie voor melkveehouders en dan is alle stimulans voor weidegang eruit.”
“We moeten internationaal denken, zeker in de melkveehouderij. Op het gebied van duurzaamheid en kwaliteit kunnen wij het verschil maken. Dat redden we niet op kostprijs. De overheid kan daarbij een bijdrage leveren, zoals is gebeurd door Gouda Holland en Edam Holland een beschermde status te geven. Beide kazen hebben een Beschermde Geografische Aanduiding.”
Volgens Elshof zijn melkveehouders er niet bij gebaat meer melk te produceren, maar gaat het inderdaad om meer kwaliteit. “Het is zaak tijdig in te spelen op de kansen en mogelijkheden die alternatieve melkstromen kunnen bieden.” Voor haar bedrijf bleek weidemelk zo’n mogelijkheid. Daarom lopen op haar bedrijf sinds kort de koeien tijdens het weideseizoen weer buiten.


CBS: opvallend verschil in schuldenlast
Het CBS heeft op basis van de landbouwtelling de schuldenlast van melkveebedrijven in kaart gebracht. Er is met name gekeken naar de verschillen tussen grote en kleine bedrijven. Opvallend genoeg blijkt de schuldenlast per koe op grote bedrijven groter dan op kleine melkveebedrijven. Bedrijven met meer dan 120 melkkoeien hebben fors meer schuld per koe, dan een klein bedrijf met zeventig tot 120 melkkoeien of minder. Voor Ruud Huirne, directeur Food en Agri bij de Rabobank, is dat logisch: “Grote bedrijven hebben meer geïnvesteerd en beschikken over een grote, moderne stal. Dat is bij kleinere bedrijven vaak niet het geval.”
Uit de CBS-cijfers blijkt dat bedrijven met 120 melkkoeien of meer een steeds groter aandeel in de omzet van de melkveesector krijgen. Dit aandeel steeg van 38 procent in het derde kwartaal van 2014 naar 49 procent in hetzelfde kwartaal van 2016. Op dit moment loopt het aandeel iets terug naar 47 procent als gevolg van de krimp van de melkveestapel.

Login om meer te lezen

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Advertenties