header ZZ

header ZZ mobiel

maandag, 19 februari 2018 13:11

Biologische zuivelsector zet stappen in groeimarkt


De markt voor biologische producten steeg vorig jaar met 10 procent naar € 1,4 miljard. Steeds meer consumenten kiezen voor biologisch en deze groei gaat nog wel even door. De biologische zuivelsector gaat mee in deze ontwikkeling, zo bleek tijdens de Biobeurs die onlangs in Zwolle plaatsvond.

Tekst: Ria Besseling Foto: Biobeurs/Bionext

Een van de initiatieven komt van de biologische melkveehouders. In hun inspanningen om hun koppositie in de Europese groeimarkt voor biologische zuivel vast te houden, willen de boeren gaan voldoen aan strengere normen voor biologische zuivelproductie. Daarvoor tekenden de melkveehouders die leveren aan Eko-Holland een overeenkomst voor het vernieuwde EKO-keurmerk met aanvullende bovenwettelijke normen. Ook de zuivelbedrijven Aurora Kaas, Biokaas Kinderdijk, Henri Willig, Rouveen Kaasspecialiteiten, A-ware, Vreugdenhil Dairy Foods, Weerribben Zuivel en belangenorganisatie De Natuurweide gaan akkoord met de strengere eisen.

Coöperatie Eko-Holland, waarbij momenteel ongeveer de helft van de  Nederlandse biologische melkveehouders is aangesloten, heeft rond 95 miljoen liter biologische melk en 5 miljoen liter biologische dynamische melk beschikbaar voor verwerking, verklaarde voorzitter René Cruijsen op de beurs.
Een van de aanvullende en bovenwettelijke normen van het uitgebreidere EKO-keurmerk is dat de melkveehouders zich akkoord verklaren om per 2022 volledig energieneutraal te zijn. De huidige Europese wettelijke voorwaarden voor biologische zuivelproducten blijven de basis voor biologisch produceren. Europese wet- en regelgeving biedt echter nog onvoldoende ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. Vernieuwen met Aanvullende Normen Biologische Zuivelketen was voor biologische melkveehouders, zuivelorganisaties en maatschappelijke organisaties een eigen initiatief om haar positie als Europees koploper op het gebied van natuur-, milieu- en diervriendelijke productie te behouden.

EKO-keurmerk
Ondernemers en producten die het EKO-keurmerk mogen voeren, moeten sinds dit jaar aan strengere eisen voldoen. Zo gelden in de keten van boer tot winkel extra normen voor sociaal en eerlijk handelen. Iedere ondernemer moet bovendien jaarlijks twee extra duurzame stappen zetten. De EKO-keurmerknormen werden eind vorig jaar uitgebreid om de steeds bewustere consument met een compleet keurmerk voor biologisch, fairtrade en dierenwelzijn inzicht te geven.

Omschakelen 
Melkveehouders zoeken, mede door de fosfaatwetgeving, naar nieuwe verdienmodellen voor de toekomst. Omschakelen naar biologische bedrijfsvoering is een optie, zo toonden Kees Water (Ekopart) en Edith Finke (DLV Rundvee Advies) tijdens de Biobeurs in een workshop over omschakelen. 
De totale omzet van biologische producten steeg het afgelopen jaar met ruim 10 procent naar € 1,4 miljard. Deze stijging komt met name door de groei van biologisch in de supermarkten – met 4,1 procent marktaandeel voor zuivel – en de biologische speciaalzaken. Er blijken steeds meer consumenten te kiezen voor biologisch en die groei gaat nog wel even door. Zo werd de omzet in biologische producten in de afgelopen tien jaar al drie keer zo groot. 
De biologische zuivelsector gaat mee in deze marktontwikkeling. Zo schakelden in 2016 zo’n honderd melkveehouders op een totaal van rond 380 biologische melkveebedrijven om naar een biologische bedrijfsvoering. “Die uitbreiding van twee jaar geleden is een enorme groei, mede gezien het feit dat het aantal biologische bedrijven al jaren vrij stabiel was. Deze extra melk is in het najaar van 2017 op de markt gekomen. De groei zal zich dit jaar ook doorzetten, maar niet in zulke grote aantallen”, verwacht Edith Finke, adviseur rundvee van DLV Advies. 
De uitbetaalde biologische melkprijs was in 2016 en 2017 49 tot 50 cent per kg melk. “De verwachting is dat deze de komende jaren vrij stabiel blijft”, zegt Finke. “De gangbare melkprijs schommelde de afgelopen jaren veel meer van 30 naar 40 cent per kg melk. Biologisch zal minder last van prijsschommelingen hebben. Alleen de focus op de melkprijs houden is echter niet reëel. Een biologisch bedrijf moet ook biologisch kracht- en ruwvoer aankopen en dat zal in de regel als er meer bedrijven bijkomen niet goedkoper worden.”

Gemotiveerd omschakelen
Hoe kunnen melkveehouders op de marktontwikkelingen inspelen, rekening houdend met actuele wetgeving zoals fosfaatrechten? “Als boeren willen omschakelen moeten zij dit gemotiveerd doen”, stelt Finke. “Het bedrijf moet voldoende extensief zijn of een samenwerking aan kunnen gaan met een biologische akkerbouwer in de regio. Als een boer voldoende fosfaatrechten heeft zou hij de extensiviteit invulling kunnen geven door fosfaatrechten te verkopen en minder koeien te gaan melken, maar dit is niet voor elk bedrijf een optie.”
Over de mogelijkheden die het toekomstscenario voor bestaande biologische bedrijven geeft zegt de adviseur dat de meeste bedrijven ook verder zullen optimaliseren. “Dit kan op verschillende manieren. Zorgen voor een goede kwaliteit ruwvoer blijft een belangrijk punt om ook voldoende melk af te leveren”.

Alternatief groeiscenario
Voor gangbare melkveehouderijbedrijven die een alternatief voor het groeiscenario zoeken liggen er mogelijkheden wanneer ondernemers hun bedrijf willen ontwikkelen voor een biologische sector met een duidelijke marktvraag. Finke: “Ook wanneer ondernemers wat meer grond tot hun beschikking krijgen en niet meer koeien willen gaan houden, maar eens gaan kijken of het ook anders kan.”
“Een andere overweging is het bedrijf verder ontwikkelen richting duurzaamheid, dierwelzijn en biodiversiteit. Er kan 2018 prima worden geboerd zonder kunstmest en chemische gewasbeschermingsmiddelen, maar dat betekent wel een andere bedrijfsopzet”, is Finkes conclusie.
Bij 10.000 tot 13.000 kg melk per ha ontstaan er voor gangbare melkveehouders goede economische perspectieven voor omschakeling. “Maar als een melkveehouder te intensief onderneemt kan hij ook kijken of er mogelijkheden zijn om natuurgronden bij het bedrijf te betrekken of nagaan of er een structurele samenwerking mogelijk is met een akkerbouwer. Gras en klaver van maaiweiden is prachtig voer waar koeien goed melk van kunnen geven en de akkerbouwer hier weer mooie biomest voor terugkrijgt.

 

Heerlijkheid Mariënwaerdt

Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt heeft het assortiment uitgebreid met biologische geitenkaas, gemaakt van lokale biologische geitenmelk. De kaas is verkrijgbaar als jong, jong belegen en in de combinatie walnotenfenegriek.
Eveneens nieuw is biologisch-dynamische Demeter Landgoedkaas. Biologisch-dynamische landbouw gaat verder dan biologische en geeft onder andere meer aandacht aan milieu, natuurontwikkeling en dierenwelzijn. Demeter Landgoedkaas is verkrijgbaar in de leeftijden jong, jong belegen en belegen.
Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt, dat de melk in de eigen kaasmakerij verwerkt, heeft ongeveer tweehonderd koeien die grazen op onbespoten kruidenrijke weilanden en meer dan zes maanden per jaar buiten staan. De biologische landgoedproducten worden uitgeleverd naar delicatessenwinkels, horeca en groothandels.

 

 

Login om meer te lezen

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Advertenties