Tekst: Mathieu Geuskens
De Europese zuivelsector zag het groeitempo in 2020 stagneren als gevolg van de weggevallen vraag uit de horeca. Waar de omzet tussen 2016 en 2019 gemiddeld met 5,9 procent per jaar toenam, bleef deze in 2020 met een daling van 0,7 procent relatief stabiel. Deze stagnatie van de groei is relatief gelijk verdeeld over de verschillende schakels van de zuivelketen, al lijken vooral verwerkers van zuivelproducten druk op de omzet te hebben ervaren (grafiek 1).
Tegelijkertijd laten de grote zuivelproducenten zien dat de schaalvoordelen in de sector ook tijdens de coronapandemie golden, onder andere door gebruik te maken van de betere spreiding van omzet over afzetkanalen en waar mogelijk de productie voor horeca en industrie over te schakelen naar de productie van retailproducten.
Er zijn er verschillende uitblinkers aan te wijzen, die tijdens corona een forse omzetgroei hebben weten te realiseren. Voorbeelden zijn handelaren Numida en Farmel, die de volatiele markt en de capaciteitsuitbreiding van toeleveranciers wisten te vertalen naar omzetstijgingen van respectievelijk 34 procent en 15 procent. Royal A-ware weet onder andere door de opening van een nieuwe mozzarellafabriek een omzetstijging van 22 procent te realiseren, waarbij verdere groei te verwachten is door de overname van de melkpoederfabriek in het Belgische Aalter eind 2021.
Marges zuivelsector vertonen licht herstel
Na jarenlange druk op de winstgevendheid herstellen de marges in de Europese zuivelsector licht in 2020. De Ebit-marge stijgt van 2,3 procent in 2019 naar 2,7 procent in 2020. Hiermee blijven de marges overigens beduidend lager liggen dan enkele jaren terug, met een gemiddelde marges rond de 3,3 procent in 2015 en 2016. Waar de omzetontwikkeling nog relatief gelijk op ging tussen de verschillende ketenschakels is het effect op de marge significant uiteenlopender (grafiek 2).
Zuivelproducenten realiseren het grootste margeherstel: de gemiddelde Ebit-marge steeg van 2,3 procent in 2019 naar 2,9 procent in 2020. Producenten wisten de lage melkprijzen niet volledig door te berekenen aan afnemers en zagen hierdoor de brutomarge verbeteren. Een tegengesteld effect is te zien bij de verwerkers van zuivelproducten, die de gemiddelde Ebit-marge door druk op de brutomarge zagen teruglopen van 2,8 naar 1,7 procent.