Verwaarden

De laatste tijd gaat het opvallend vaak over de term 'verwaarden'. Voordat ik hoofdredacteur werd van ZuivelZicht had ik nooit van het woord gehoord. In onze vorige editie dook het op in een artikel over reststromen. In dit nummer heeft Jan Anker, CEO van Royal A-ware het over het verwaarden van wei en room. Het is zo’n term die je ook begrijpt als die niet wordt uitgelegd: ergens meer waarde aan toevoegen dan er al inzit.

Best goed voor een woord dat niet bestaat, als de betekenis er zo dik bovenop ligt. In een online woordenboek komt het woord echter niet voor. De online zoekmachine van de Taalunie kan het woord evenmin plaatsen. "Bedoelt u verwarden?" verschijnt er op het scherm.

Maar gelukkig hebben we AI. ChatGPT zegt dat verwaarden een Nederlands werkwoord is dat de laatste jaren steeds vaker wordt gebruikt, vooral in beleidstaal, economie, landbouw, innovatie en marketing. De betekenis (volgens ChatGPT): iets meer waarde geven of waarde toevoegen aan iets dat al bestaat.

In de zuivelsector hebben we geen AI nodig om te begrijpen waarom dit belangrijk is. In Noordwest-Europa krimpt de melkplas, de regels knellen, terwijl ze in andere delen van de wereld ongehinderd door melken. Dat betekent een concurrentienadeel voor onze zuivelsector, want regels remmen en zijn kostbaar. Die regels verdwijnen niet en de kosten evenmin. Dan kun je maar één ding doen: zorgen dat jouw zuivelproducten meer opleveren dan die van de concurrent.

In dat opzicht is de Europese zuivel goed op weg, want vernieuwing komt vaker tot stand in tijden van schaarste dan bij overvloed. Dat werd ook wel duidelijk op de conferentie van de European Dairy Association in november, die dit in Utrecht werd gehouden. Volgens minister Wiersma (Landbouw) excelleert de Europese zuivel in kwaliteit en in vakmanschap. De  Europese Commissie zegt de strategische betekenis van zuivel te begrijpen. Ursula von der Leyen, voorzitter van de commissie, denkt dat de Europese zuivelsector een leidende rol kan vervullen op het wereldtoneel. Het waren fraaie, warme woorden. Maar het zijn niet de beleidsmakers die de mouwen op moeten stropen. Het is de sector die nu voor de niet geringe opgave staat de melk buitengewoon te verwaarden.

De komende jaren staan in het teken van duurzaamheid, innovatie, technologisch vernuft, vindingrijkheid en samenwerking. Doe je het goed, dan speelt de concurrentie de tweede viool. Als je er zo naar kijkt is verwaarden eigenlijk iets heel moois.

Dit voorwoord hoort bij ZuivelZicht | editie 12-2025. Abonnees kunnen de meeste artikelen ook online lezen.