NIEUWS | Sinds 2023 is de Nederlandse Arbeidsinspectie begonnen met twee onderzoeken om de effectiviteit te testen van werkgevers die zelf onderzoeken hoe er meer aandacht gegeven kan worden aan veiligheid op de werkvloer. Volgens werkgevers en slachtoffers zorgt dit namelijk voor meer veiligheidsbewustwording, zo meldt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Het onderzoek bestaat uit een kwalitatief deel van 39 interviews met werkgevers, ongevalsslachtoffers en collega’s van slachtoffers. Het tweede deel is een kwantitatieve analyse van een update van de eerdere effectmeting uit 2024.
De aanpak die onderzocht wordt, houdt in dat na een ongeval de werkgever zelf het onderzoek uitvoert en op basis daarvan een werkgeversrapportage en verbeterplan. Deze rapportage en dit verbeterplan worden vervolgens wel of niet akkoord bevonden door inspecteurs van de Arbeidsinspectie. Na een akkoord volgt altijd een vervolginspectie waarbij wordt gecontroleerd of het verbeterplan daadwerkelijk in de praktijk wordt geïmplementeerd.
Toegenomen veiligheid
De bewustwording over veiligheids- en gezondheidsrisico’s is gestegen door deze aanpak. Hierdoor worden meer maatregelen genomen om risico’s binnen een bedrijf te verminderen. Bij uitzonderingen kan de Arbeidsinspectie besluiten om wel zelf onderzoek te doen. Ook bij dodelijke arbeidsongevallen doet de Arbeidsinspectie standaard zelf onderzoek
Positief resultaat
84 procent van alle werkgevers bleek alle maatregelen uit het verbeterplan te hebben toegepast wanneer de inspecteur langskomt voor de vervolginspectie, blijkt uit het kwalitatieve onderzoek. Daarnaast had nog eens 32 procent van de werkgevers extra maatregelen genomen, die niet in het verbeterplan stonden.
Door zelf onderzoek te doen en preventieve maatregelen te nemen die passen bi jde bedrijfssituatie, wordt het zicht op de oorzaken van een ongeval vergroot onder werkgevers en werknemers. Daarmee groeit het bewustzijn rondom het omgaan met veiligheid en nieuwe ongevallen hopelijk te voorkomen. Dat de Arbeidsinspectie een vervolginspectie komt uitvoeren, helpt als een motivatie om het onderzoek goed uit te voeren. Over het algemeen vinden werkgevers en ongevalsslachtoffers deze aanpak leerzamer dan de oude manier.
Ook punten van aandacht
Uit het kwalitatieve onderzoek zijn ook aandachtspunten naar voren gekomen. Zo geven werkgevers aan niet altijd voldoende tijd te hebben om de werkgeversrapportage te maken, of moeite hebben met het uitvoeren van de interviews of het onderzoek opstellen zelf. Bijvoorbeeld door onvoldoende kennis of ervaring.
Dat de meeste geïnterviewden ervaren dat deze nieuwe aanpak helpt om de veiligheid op de werkvloer te vergroten, is een positief resultaat. Gevolgen zijn namelijk dat medewerkers elkaar vaker aanspreken op onveilig gedrag en werkgevers meer de tijd nemen voor het bespreken van risico’s. Echter bleek uit de interviews ook dat de aandacht voor veiligheid na verloop van tijd afneemt, bijvoorbeeld doordat werknemers vertrekken bij een bedrijf. Het is daarom belangrijk dat werkgevers veiligheid op de werkvloer steeds opnieuw onder de aandacht brengen om de positieve ontwikkelingen vast te houden.
Melden blijft belangrijk
Volgens de Arbeidsomstandighedenwet moeten arbeidsongevallen direct gemeld worden aan de Arbeidsinspectie als het slachtoffer wordt opgenomen in het ziekenhuis, als er sprake is van blijvend letsel of als het slachtoffer overlijdt aan de gevolgen van het ongeval. Ook als één van deze gevolgen pas later plaatsvindt moet het direct gemeld worden. De Arbeidsinspectie wil dat het ongeval ook gemeld wordt bij twijfel, er kan dan beoordeeld worden of het ongeval meldingsplichtig is.